Najczęstsze choroby domowych kotów oraz jak im zapobiegać

Choroby kotów – to temat, który spędza sen z powiek wielu opiekunom tych futrzastych czworonogów. Choć nasi mruczący przyjaciele z natury starają się ukrywać ból i dyskomfort, to wnikliwa obserwacja ich zachowania pozwoli nam dostrzec niepokojące sygnały i w porę zareagować.

Spis treści

Choroby układu moczowego: Ciche zagrożenie

Układ moczowy kotów jest szczególnie podatny na różnego rodzaju schorzenia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci.

1. Idiopatyczne zapalenie pęcherza moczowego (FIC):

Przyczyny: Dokładne przyczyny FIC nie są znane, jednak stres, otyłość, mała aktywność fizyczna, a także dieta mogą odgrywać rolę w rozwoju tej choroby.
Objawy: Częste oddawanie moczu w małych ilościach, bolesne oddawanie moczu (stranguria), krwiomocz (hematuria), oddawanie moczu poza kuwetą (periuria), nadmierne lizanie okolic genitaliów, wokalizacja podczas oddawania moczu, apatia, brak apetytu.
Diagnostyka: Badanie kliniczne, badanie moczu, posiew moczu, badanie USG pęcherza moczowego, cystoskopia.
Leczenie: Leczenie FIC jest objawowe i skupia się na łagodzeniu objawów oraz zmniejszeniu stresu. Weterynarz może zalecić zmianę diety, leki przeciwbólowe, leki rozluźniające mięśnie pęcherza moczowego, a także suplementy diety wspomagające zdrowie układu moczowego. W niektórych przypadkach konieczna może być hospitalizacja i podawanie płynów dożylnie.

2. Kamica moczowa:

Przyczyny: Kamica moczowa powstaje w wyniku krystalizacji minerałów w moczu. Czynnikami ryzyka są m.in. dieta, pH moczu, genetyka, a także mała aktywność fizyczna.
Rodzaje kamieni: struwitowe, szczawianowe, cystynowe, moczanowe.
Objawy: Bolesne i utrudnione oddawanie moczu, krwiomocz, częste oddawanie moczu w małych ilościach, ból brzucha, wymioty. W ciężkich przypadkach może dojść do całkowitej blokady cewki moczowej, co stanowi zagrożenie dla życia kota.
Diagnostyka: Badanie kliniczne, badanie moczu, posiew moczu, badanie USG jamy brzusznej, rentgen.
Leczenie: Leczenie kamicy moczowej zależy od rodzaju kamieni i stopnia zaawansowania choroby. Weterynarz może zalecić zmianę diety, leki rozpuszczające kamienie, a w niektórych przypadkach konieczne może być usunięcie kamieni chirurgicznie lub za pomocą litotrypsji.

Profilaktyka chorób układu moczowego:

Zapewnienie kotu stałego dostępu do świeżej wody.
Karmienie kota wysokiej jakości karmą, dobraną do jego indywidualnych potrzeb.
Kontrola wagi kota i zapewnienie mu odpowiedniej dawki ruchu.
Regularne wizyty u weterynarza w celu profilaktycznych badań moczu.
Wczesne rozpoznawanie i leczenie infekcji układu moczowego.

Choroby układu pokarmowego: Od biegunki do zapalenia trzustki

Problemy z układem pokarmowym u kotów są częstym powodem wizyt u weterynarza. Mogą one mieć różne przyczyny i objawiać się na wiele sposobów.

1. Biegunka:

Przyczyny: Infekcje bakteryjne lub wirusowe, pasożyty, alergie pokarmowe, nietolerancje pokarmowe, stres, nagła zmiana diety, choroby zapalne jelit, nowotwory.
Objawy: Luźne lub wodniste stolce, częste wypróżnienia, bóle brzucha, wymioty, utrata apetytu, apatia, odwodnienie.
Diagnostyka: Badanie kliniczne, badanie kału, badanie krwi, badanie USG jamy brzusznej.
Leczenie: Leczenie biegunki zależy od jej przyczyny. Weterynarz może zalecić dietę lekkostrawną, leki przeciwbiegunkowe, antybiotyki (w przypadku infekcji bakteryjnej), leki przeciwpasożytnicze, a w ciężkich przypadkach hospitalizację i podawanie płynów dożylnie.

2. Wymioty:

Przyczyny: Problemy z układem pokarmowym, zatrucia, choroby innych narządów (np. nerek, wątroby), stres, kule włosowe.
Objawy: Wymioty treścią pokarmową, żółcią, krwią, utrata apetytu, apatia, odwodnienie.
Diagnostyka: Badanie kliniczne, badanie krwi, badanie moczu, badanie USG jamy brzusznej, rtg.
Leczenie: Leczenie wymiotów zależy od ich przyczyny. Weterynarz może zalecić dietę lekkostrawną, leki przeciwwymiotne, antybiotyki, leki przeciwpasożytnicze, a w ciężkich przypadkach hospitalizację i podawanie płynów dożylnie.

3. Zaparcia:

Przyczyny: Odwodnienie, brak ruchu, dieta uboga w błonnik, kule włosowe, choroby jelit, nowotwory.
Objawy: Rzadkie i bolesne wypróżnienia, twarde i suche stolce, brak apetytu, apatia, bóle brzucha.
Diagnostyka: Badanie kliniczne, badanie rtg jamy brzusznej.
Leczenie: Leczenie zaparć zależy od ich przyczyny. Weterynarz może zalecić zmianę diety, podawanie preparatów zwiększających objętość stolca, leki przeczyszczające, a w ciężkich przypadkach lewatywę lub interwencję chirurgiczną.

4. Zapalenie trzustki:

Przyczyny: Dokładne przyczyny zapalenia trzustki u kotów nie są znane. Czynnikami ryzyka są m.in. otyłość, dieta bogata w tłuszcze, urazy brzucha, infekcje, choroby innych narządów.
Objawy: Wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu, apatia, gorączka, odwodnienie.
Diagnostyka: Badanie kliniczne, badanie krwi, badanie moczu, badanie USG jamy brzusznej.
Leczenie: Leczenie zapalenia trzustki jest objawowe i skupia się na łagodzeniu objawów oraz zapobieganiu powikłaniom. Konieczna może być hospitalizacja i podawanie płynów dożylnie, leki przeciwwymiotne, antybiotyki, a w ciężkich przypadkach interwencja chirurgiczna.

Profilaktyka chorób układu pokarmowego:

Odpowiednio zbilansowana dieta, dobrana do wieku, rasy i stanu zdrowia kota.
Unikanie nagłych zmian karmy.
Regularne odrobaczanie.
Zapewnienie kotu dostępu do trawy lub preparatów wspomagających trawienie.
Unikanie podawania kotu resztek ze stołu i innych pokarmów nieprzeznaczonych dla niego.
Zapewnienie kotu odpowiedniej dawki ruchu.
Regularne wizyty u weterynarza w celu profilaktycznych badań.

Choroby zakaźne: Ochrona dzięki szczepieniom

Szczepienia ochronne to najskuteczniejsza metoda zapobiegania chorobom zakaźnym u kotów.

1. Koci katar (wirusowe zapalenie nosa i tchawicy):

Przyczyny: Wirusy herpeswirus (FHV-1) i kaliciwirus (FCV).
Objawy: Kichanie, katar, łzawienie oczu, wrzody w jamie ustnej, gorączka, apatia, brak apetytu.
Leczenie: Leczenie kocego kataru jest objawowe i skupia się na łagodzeniu objawów. Weterynarz może zalecić leki przeciwwirusowe, antybiotyki (w przypadku wtórnych infekcji bakteryjnych), krople do oczu i nosa.

2. Panleukopenia (koci tyfus):

Przyczyny: Parwowirus koci (FPV).
Objawy: Gorączka, wymioty, biegunka, odwodnienie, spadek odporności, zapalenie jelit, uszkodzenie szpiku kostnego.
Leczenie: Leczenie panleukopenii jest objawowe i skupia się na zapobieganiu odwodnieniu i wtórnym infekcjom. Konieczna może być hospitalizacja i podawanie płynów dożylnie, antybiotyki, leki przeciwwymiotne.

3. Kocia białaczka (FeLV):

Przyczyny: Retrowirus FeLV.
Objawy: Spadek odporności, niedokrwistość, nowotwory układu krwiotwórczego, choroby zakaźne.
Leczenie: Nie istnieje skuteczne leczenie koziej białaczki. Leczenie jest objawowe i skupia się na łagodzeniu objawów oraz zapobieganiu wtórnym infekcjom.

4. Koci AIDS (FIV):

Przyczyny: Lentiwirus FIV.
Objawy: Spadek odporności, choroby zakaźne, nowotwory.
Leczenie: Nie istnieje skuteczne leczenie kocego AIDS. Leczenie jest objawowe i skupia się na łagodzeniu objawów oraz zapobieganiu wtórnym infekcjom.

Profilaktyka chorób zakaźnych:

Szczepienia ochronne zgodnie z zaleceniami weterynarza.
Ograniczenie kontaktu kota z bezpańskimi zwierzętami.
Regularne odrobaczanie.
Wczesne rozpoznawanie i leczenie chorób zakaźnych.

Choroby pasożytnicze: Zewnętrzne i wewnętrzne zagrożenia

Pasożyty mogą powodować u kotów różne problemy zdrowotne, dlatego ważna jest profilaktyka i regularne odrobaczanie.

1. Pasożyty zewnętrzne:

Pchły: powodują swędzenie, podrażnienie skóry, alergie, a także mogą przenosić inne choroby (np. tasiemczycę).
Kleszcze: mogą przenosić groźne choroby, takie jak borelioza, babeszjoza, ehrlichioza.
Świerzbowce: powodują świerzb, który objawia się silnym swędzeniem, zaczerwienieniem skóry, wypadaniem sierści.
Wszoły i wszy: powodują swędzenie, podrażnienie skóry, niedokrwistość.

Profilaktyka pasożytów zewnętrznych:

Regularne stosowanie preparatów przeciw pchłom i kleszczom (spot-on, obroże, tabletki).
Systematyczne przeglądanie sierści kota w poszukiwaniu pasożytów.
Unikanie kontaktu z bezpańskimi zwierzętami i zaniedbanymi środowiskami.

2. Pasożyty wewnętrzne:

Glisty: żyją w jelitach kota i mogą powodować wymioty, biegunkę, utratę wagi, niedokrwistość.
Tasiemce: żyją w jelitach kota i mogą powodować wymioty, biegunkę, utratę wagi, niedokrwistość, a także mogą przenosić się na człowieka.
Pierwotniaki: mogą powodować różne choroby, takie jak kokcydioza, toksoplazmoza, giardiaza.

Profilaktyka pasożytów wewnętrznych:

Regularne odrobaczanie zgodnie z zaleceniami weterynarza.
Unikanie podawania kotu surowego mięsa.
Mycie rąk po kontakcie z kotem i jego odchodami.

Inne częste choroby kotów

Oprócz wymienionych powyżej, koty mogą cierpieć na wiele innych schorzeń, które warto znać:

1. Choroby skóry:

Alergie: mogą być wywołane przez różne alergeny, takie jak pokarm, pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, pleśń, środki czystości, kosmetyki, a także ukąszenia owadów. Objawy alergii to swędzenie, zaczerwienienie skóry, wysypka, wypadanie sierści, a także zmiany zapalne skóry.
Grzybica: jest chorobą zakaźną wywoływaną przez grzyby. Objawy to okrągłe plamy łysienia, łupież, swędzenie, zaczerwienienie skóry.
Świerzb: jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez świerzbowce. Objawy to silne swędzenie, zaczerwienienie skóry, wypadanie sierści, strupki.
Nowotwory skóry: u kotów występują różne rodzaje nowotworów skóry, takie jak rak płaskonabłonkowy, czerniak, mastocytoma.

Profilaktyka chorób skóry:

Regularna higiena kota i jego otoczenia.
Stosowanie preparatów przeciw pchłom i kleszczom.
Unikanie kontaktu z alergenami.
Wczesne rozpoznawanie i leczenie zmian skórnych.

2. Choroby oczu:

Zapalenie spojówek: jest stanem zapalnym spojówek, który może być wywołany przez infekcje, alergie, urazy, a także ciała obce w oku. Objawy to zaczerwienienie oczu, łzawienie, wydzielina z oczu, światłowstręt.
Zaćma: jest zmętnieniem soczewki oka, które może prowadzić do utraty wzroku. Objawy to zmętnienie oka, pogorszenie widzenia, zmiana koloru źrenicy.
Jaskra: jest chorobą oka charakteryzującą się podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, które może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty wzroku.¹ Objawy to ból oka, zaczerwienienie oka, rozszerzenie źrenicy, pogorszenie widzenia.

Profilaktyka chorób oczu:

Regularne badanie oczu kota przez weterynarza.
Unikanie urazów oczu.
Wczesne rozpoznawanie i leczenie chorób oczu.

3. Choroby uszu:

Zapalenie ucha zewnętrznego: jest stanem zapalnym przewodu słuchowego zewnętrznego, który może być wywołany przez infekcje, alergie, pasożyty, a także ciała obce w uchu. Objawy to swędzenie uszu, zaczerwienienie uszu, wydzielina z uszu, nieprzyjemny zapach z uszu, potrząsanie głową, ból uszu.
Świerzb uszu: jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez świerzbowce. Objawy to silne swędzenie uszu, zaczerwienienie uszu, ciemnobrązowa wydzielina z uszu, potrząsanie głową.
Zapalenie ucha środkowego: jest stanem zapalnym ucha środkowego, który może być powikłaniem zapalenia ucha zewnętrznego. Objawy to ból uszu, gorączka, brak równowagi, potrząsanie głową, wydzielina z uszu.

Profilaktyka chorób uszu:

Regularne czyszczenie uszu kota za pomocą specjalnych preparatów.
Unikanie dostania się wody do uszu podczas kąpieli.
Stosowanie preparatów przeciw pchłom i kleszczom.
Wczesne rozpoznawanie i leczenie chorób uszu.

4. Choroby zębów:

Kamień nazębny: jest twardym osadem na zębach, który powstaje w wyniku mineralizacji płytki nazębnej. Kamień nazębny może prowadzić do zapalenia dziąseł, chorób przyzębia, a także utraty zębów.
Zapalenie dziąseł: jest stanem zapalnym dziąseł, który może być wywołany przez kamień nazębny, bakterie, urazy. Objawy to zaczerwienienie dziąseł, krwawienie dziąseł, nieprzyjemny zapach z pyska.
Choroby przyzębia: są chorobami dotykającymi tkanek otaczających zęby, takich jak dziąsła, ozębna, kość zębodołu. Choroby przyzębia mogą prowadzić do utraty zębów.

Profilaktyka chorób zębów:

Regularne szczotkowanie zębów kota za pomocą specjalnej pasty do zębów dla kotów i szczoteczki.
Podawanie kotu karmy suchej lub specjalnych gryzaków do zębów.
Regularne badanie zębów kota przez weterynarza i usuwanie kamienia nazębnego.

5. Otyłość:

Otyłość jest coraz częstszym problemem u kotów domowych i może prowadzić do rozwoju wielu innych chorób, takich jak cukrzyca, choroby serca, choroby stawów, choroby układu moczowego.

Profilaktyka otyłości:

Karmienie kota odpowiednią ilością karmy o odpowiedniej kaloryczności.
Zapewnienie kotu odpowiedniej dawki ruchu.
Regularne kontrolowanie wagi kota.

6. Cukrzyca:

Cukrzyca jest chorobą przemiany materii charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Objawy cukrzycy to nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata wagi, zwiększony apetyt.

7. Choroby stawów:

Zapalenie stawów: jest stanem zapalnym stawów, który może być wywołany przez infekcje, urazy, choroby autoimmunologiczne. Objawy to ból stawów, sztywność stawów, ograniczenie ruchomości stawów.
Dysplazja stawów biodrowych: jest wadą wrodzoną stawów biodrowych, która może prowadzić do zapalenia stawów i bólu.

8. Choroby nerek:

Przewlekła niewydolność nerek: jest chorobą nerek, która charakteryzuje się stopniowym pogarszaniem się funkcji nerek. Objawy to nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata apetytu, wymioty.
Kamica nerkowa: jest chorobą nerek, która charakteryzuje się tworzeniem się kamieni w nerkach. Objawy to ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, częste oddawanie moczu.

9. Choroby wątroby:

Zapalenie wątroby: jest stanem zapalnym wątroby, który może być wywołany przez infekcje, zatrucia, choroby autoimmunologiczne. Objawy to żółtaczka, wymioty, biegunka, utrata apetytu.
Lipidoza wątroby: jest chorobą wątroby, która charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem się tłuszczu w wątrobie. Objawy to żółtaczka, wymioty, biegunka, utrata apetytu.

10. Choroby serca:

Kardiomiopatia rozstrzeniowa: jest chorobą serca, która charakteryzuje się powiększeniem i osłabieniem mięśnia sercowego. Objawy to duszność, kaszel, osłabienie.
Zastawkowe wady serca: są wadami zastawek sercowych, które mogą prowadzić do niewydolności serca. Objawy to duszność, kaszel, osłabienie.

Pamiętaj, że wczesne wykrycie choroby zwiększa szanse na jej skuteczne leczenie. Dlatego tak ważne są regularne wizyty u weterynarza oraz profilaktyka.